ABD, cuma günü İran’ın güneyindeki köprüleri ve “askeri lojistik altyapı” olarak nitelendirdiği hedefleri vurdu. İran ise buna karşılık, Kuveyt’te elektrik üretimi ve deniz suyunu arıtma amacıyla kullanılan bir tesise saldırdı. Karşılıklı saldırılarda sivil ve stratejik altyapının hedef alınması, çatışmanın daha geniş bir bölgesel savaşa dönüşebileceği endişelerini artırdı.
İran devlet televizyonu, son olarak ülkenin güneyindeki Sirik kentinde üç patlama sesi duyulduğunu duyurdu. Patlamaların kaynağına ve olası can veya mal kaybına ilişkin ilk aşamada ayrıntı verilmedi.
İran medyasına göre ABD saldırılarında ülkenin güneyinde en az beş köprü hedef alındı. Güneydeki liman kenti Bandar Khamir’de köprüler ve tren istasyonu vurulurken, saldırılarda en az yedi kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Pakistan sınırındaki Sistan-Belucistan eyaletinde bulunan Iranshahr Havalimanı’nın da hedef alındığı aktarıldı.
Reuters tarafından doğrulanan görüntülerde Bandar Khamir’deki bir köprüde molozlar, parçalanmış korkuluklar, hasar gören bir araç ve yangın görüldü.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Bandar Khamir Köprüsü’nden geçtikleri sırada üç köylünün öldüğünü belirterek, hayatını kaybedenlerin “kanının yerde kalmayacağını” söyledi.
KUVEYT’TE ELEKTRİK VE SU TESİSİ VURULDU
İran, ABD’nin saldırılarına karşılık Kuveyt, Katar ve Bahreyn gibi ABD üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerindeki hedefleri vurduğunu açıkladı.
Kuveytli yetkililer, İran saldırısında ülkenin elektrik üretimi ve su arıtma tesislerinden birinin hedef alındığını bildirdi. Saldırının tesiste hasara ve yangına yol açtığı, çok sayıda elektrik üretim ünitesinin devre dışı kaldığı açıklandı.
Yangının kontrol altına alındığını belirten Kuveyt Elektrik, Su ve Yenilenebilir Enerji Bakanlığı, teknik ekiplerin hasarı belirlemek ve elektrik üretimini yeniden başlatmak için çalıştığını duyurdu. Körfez ülkeleri, içme suyu ihtiyacının büyük bölümünü deniz suyunu tuzdan arındıran tesislerden karşılıyor. Bu nedenle söz konusu tesislere yönelik saldırılar, bölgenin temel su ve enerji altyapısı açısından kritik bir tehdit oluşturuyor.
İran ayrıca Kuveyt, Katar ve Bahreyn’deki ABD üsleri ile Umman’daki bir ABD radar istasyonunu vurduğunu öne sürdü. Katar’ın başkenti Doha’da patlama sesleri duyulurken, İçişleri Bakanlığı bir çocuğun şarapnel parçaları nedeniyle yaralandığını bildirdi.
ABD: DÖRT GEMİNİN ROTASI DEĞİŞTİRİLDİ
Denizdeki gerilim de ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı yeniden uygulamaya koymasıyla arttı.
ABD ordusu, ablukanın ilk üç gününde dört ticari geminin yönünü değiştirdiğini, emirlere uymayan bir gemiyi etkisiz hale getirdiğini ve bir başka gemiye asker çıkardığını açıkladı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, ablukanın İran limanlarına giren veya bu limanlardan ayrılan gemileri kapsadığını, İran dışındaki limanlara giden gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine müdahale edilmeyeceğini savunuyor.
ABD ordusu son operasyonda Hürmüz Boğazı yakınlarındaki bir tankere deniz piyadelerinin çıkarıldığını duyurdu. Paylaşılan görüntülerde askerlerin helikopterden halatlarla geminin güvertesine indiği görüldü.
İran’ın yarı resmi Tasnim haber ajansı ise Devrim Muhafızları Donanması’nın Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan Tayland bayraklı bir gemiyi “hedef aldığını” bildirdi. Haberde operasyona ilişkin başka ayrıntıya yer verilmedi.
YEMEN AÇIKLARINDA BİR GEMİ ELE GEÇİRİLDİ
Basra Körfezi’nin dışında da deniz güvenliğine ilişkin yeni bir gelişme yaşandı. Silahlı kişiler, Yemen açıklarındaki Aden Körfezi’nde küçük bir kimyasal tankere çıkarak gemiyi ele geçirdi.
Olay, Kızıldeniz’in girişindeki Babülmendep Boğazı’nın güvenliğine yönelik endişeleri artırdı. Hürmüz Boğazı’nın kapanması halinde Babülmendep, Körfez kaynaklı petrolün alternatif güzergâhlara taşınması açısından daha da kritik hale geliyor.
İran’ın, ABD’nin altyapı saldırılarını sürdürmesi durumunda Yemen’deki Husileri Babülmendep Boğazı’ndaki gemi trafiğini hedef almaya teşvik edebileceği belirtiliyor. Reuters’a konuşan kaynaklar, Tahran’ın ABD’nin İran altyapısına saldırması halinde Husilerden harekete geçmelerini istediğini aktardı.
İRAN’DAN KAPSAMLI SALDIRI UYARISI
İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in danışmanlarından ve Devrim Muhafızlarının eski komutanlarından Muhsin Rezai, ABD saldırılarının birkaç gün daha sürmesi halinde İran’ın “kapsamlı saldırı operasyonları” aşamasına geçeceğini söyledi.
Rezai, ABD’nin İran topraklarını ele geçirmeye yönelik herhangi bir girişimine karşılık verileceğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın altyapısına yönelik geniş çaplı hava saldırıları düzenleyebileceklerini söylemiş, İran kıyılarına veya adalarına yönelik bir kara harekatı ihtimalini dışlamamıştı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in sözcüsü de İran’da ve bölge genelinde sivil altyapıya yönelik saldırılardan ve çatışmaların tırmanmasından kaygı duyulduğunu açıkladı.
Gelişmelerin ardından Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3 yükselirken, küresel hisse senedi piyasalarında düşüş görüldü. Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki deniz trafiğine yönelik tehditler, küresel enerji arzında daha büyük kesintiler yaşanabileceği endişesini artırdı.
