“Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan “çerçeve yasa”nın TBMM’de yüksek oyla kabul edilmesi, Ankara’da yeni anayasa hesaplarını yeniden gündeme taşıdı.
Sözcü gazetesi, son oylamadaki tabloyu AKP açısından bir “anayasa testi” olarak yorumladı. Gözler şimdi Meclis’teki sandalye aritmetiğine çevrildi.
Anayasa değişikliğinin Meclis’ten geçebilmesi için iki kritik rakam bulunuyor: 360 ve 400.
600 sandalyeli TBMM’de anayasa değişikliğinin kabulü için en az beşte üç çoğunluk, yani 360 oy gerekiyor. 360 ile 399 arasında kabul edilen değişikliklerin yürürlüğe girebilmesi için halkoyuna sunulması gerekiyor. 400 ve üzerindeki oy ise değişikliğin referanduma gidilmeden yürürlüğe girmesine imkan sağlıyor; bununla birlikte Cumhurbaşkanının değişikliği halkoyuna götürme yetkisi de bulunuyor.
AKP-MHP 323’TE
TBMM’nin güncel sandalye dağılımına göre AKP’nin 277, MHP’nin ise 46 milletvekili bulunuyor.
Cumhur İttifakı’nın iki partisinin toplam sandalye sayısı böylece 323 ediyor.
Bu durumda 360 için 37, 400 için ise 77 milletvekilinin daha desteğine ihtiyaç var.
DEM DESTEK VERİRSE 379
DEM Parti’nin Meclis’te 56 milletvekili bulunuyor.
AKP-MHP’ye DEM Parti’nin tamamının destek vermesi halinde sayı: 323 + 56 = 379 oluyor.
Bu tablo anayasa değişikliğini kabul etmek ve referanduma götürmek için gereken 360 sınırını aşıyor.
Ancak referandumsuz değişikliğin önünü açabilecek 400 için 21 oy daha gerekiyor.
Başka bir ifadeyle AKP, MHP ve DEM Parti’nin oyları tek başına 400’e yetmiyor.
CHP DESTEK VERİRSE 368
Bilindiği üzere Ankara Etimesgut Belediyesi’nde yapılan başkan vekili oylamasında daAKP-MHP desteği ile CHP adayı kazandı.
Meclis’te 45 milletvekili bulunan CHP’nin AKP ve MHP ile birlikte hareket etmesi halinde ise sayı:
323 + 45 = 368 oluyor.
Bu formül de 360 barajını geçiyor ve anayasa değişikliğini referanduma götürebilecek çoğunluğu sağlıyor.
Ancak 400 için bu kez 32 milletvekili daha gerekiyor.
YENİ PARTİ TEK BAŞINA 400’Ü GEÇİRİYOR
Anayasa hesabındaki en dikkat çekici parti ise 91 milletvekili bulunan YENİ Parti.
AKP ve MHP’nin 323 milletvekiline YENİ Parti’nin 91 sandalyesi eklendiğinde:
323 + 91 = 414 rakamına ulaşılıyor.
Böylece YENİ Parti’nin tam desteği, başka hiçbir partinin oyuna ihtiyaç duyulmadan 400 sınırının aşılması için yeterli oluyor.
İYİ PARTİ 360’A YETMİYOR
İYİ Parti’nin ise Meclis’te 29 milletvekili bulunuyor.
AKP-MHP-İYİ Parti toplamı:
323 + 29 = 352 ediyor.
Yani İYİ Parti’nin tek başına desteği dahi 360 için yeterli değil. Bu formülde anayasa değişikliği için 8 milletvekiline daha ihtiyaç duyuluyor.
DEM VE İYİ PARTİ OLURSA 400 AŞILIYOR
Farklı kombinasyonlar ise 400 hesabında dikkat çekici sonuçlar ortaya çıkarıyor.
AKP-MHP ve DEM Parti’nin toplamı 379. Buna İYİ Parti’nin 29 milletvekili de eklendiğinde sayı 408’e çıkıyor.
Dolayısıyla DEM Parti ve İYİ Parti’nin birlikte desteği, 400 sınırını aşmaya yetiyor.
DEM İLE YENİ YOL 399’DA KALIYOR
En çarpıcı hesaplardan biri ise Yeni Yol üzerinden ortaya çıkıyor.
Yeni Yol’un Meclis’te 20 milletvekili bulunuyor.
AKP-MHP-DEM Parti üçlüsünün 379 sandalyesine Yeni Yol’un 20 milletvekili eklendiğinde sonuç 399 oluyor.
Yani dört partinin bütün milletvekilleri aynı yönde oy kullansa bile referandumsuz değişiklik açısından kritik görülen 400 rakamının bir oy altında kalınıyor.
Bu durumda DSP, HÜDA PAR, Yeniden Refah veya bağımsızlardan gelecek tek bir oy bile 400 hesabını değiştirebilecek durumda.
CHP VE DEM BİRLİKTE DESTEK VERİRSE 424
Sözcü’nün de dikkat çektiği formüllerden biri AKP-MHP-DEM-CHP birlikteliği.
Güncel sandalye sayılarına göre:
AKP 277 + MHP 46 + DEM Parti 56 + CHP 45 = 424 milletvekiline ulaşılıyor.
HÜDA PAR’ın 4 ve DSP’nin bir milletvekilinin de aynı yönde oy kullanması halinde rakam 429’a çıkıyor.
360 İÇİN SEÇENEK ÇOK, 400 İÇİN DENGE DEĞİŞİYOR
Meclis aritmetiğinin ortaya koyduğu tablo özetle şöyle:
AKP ve MHP’nin 323 oyu bulunuyor.
DEM Parti desteğiyle 379, CHP desteğiyle 368 oya ulaşılıyor. Her iki seçenek de 360 sınırını geçiyor ancak 400’e yetmiyor.
YENİ Parti’nin desteğinde ise toplam doğrudan 414’e çıkıyor ve 400 sınırı aşılmış oluyor.
Bu nedenle yeni anayasa tartışmalarında asıl siyasi pazarlığın yalnızca “360 bulunur mu” sorusu üzerinden değil, “400’ü kim tamamlar” hesabı üzerinden yürümesi bekleniyor.
KURTULMUŞ’TAN “ANAYASA” MESAJI
– TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş:
– “Yeni bir anayasa yapmak Türkiye’nin boynuna borçtur. Bu bir siyasi sorumluluktur, siyasetin topluma karşı bir sorumluluğudur.”
– “(Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un Meclis’te 467 oyla kabulü) Bu sayı, milletin kahir ekseriyetinin Terörsüz Türkiye’ye verdiği desteğin siyasete yansımasıdır.”
– “Şehitlerimizin, gazilerimizin, maşeri vicdanın, büyük çoğunluğun kabul edeceği şekilde dengeyi oluşturmaya çalıştık.”
– “Milli duyguları rencide edecek, mesela Komisyon çalışmalarının, rapor hazırlama süreçlerinin hiçbirisinde devletin temel nitelikleriyle ilgili bir tartışma gündeme gelmemiştir, hiç kimse teklif etmemiştir.”
– “Bazılarının söylediğinin aksine milli hassasiyetin, devlet yapısının tamamının korunabildiği ortak bir kararlılıkla süreç yürütülmüştür. Onun için de böylesine büyük destek sağladı.”
ÇERÇEVE YASA SONRASI AKP İLE DEM PARTİ ARASINDA GERİLİM
Çerçeve Yasa’nın TBMM’de kabul edilmesinin ardından AKP ile DEM Parti arasında karşılıklı açıklamalar gündeme geldi.
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Halk TV’de katıldığı programda sürecin AKP’ye ait olmadığını belirterek iktidarın, ilk çözüm sürecindekinin aksine topluma yeterince anlatım yapmadığını savundu. Hatimoğulları, bazı milletvekillerinin ret oylarında iktidara duyulan güvensizliğin de etkili olabileceğini söyledi.
“BU ATMOSFERDE YENİ BİR ANAYASA FİİLEN İMKANSIZ”
Hatimoğulları, partisinin Anayasa değişikliği teklifine ne diyeceğine ilişkin merak edilen soruyu da yanıtladı.
“Mevcut iktidar var olan Anayasa’yı da uygulamıyor. Kobane davasındaki bütün arkadaşlarımızın AYM kararı çerçevesinde bırakılmalı. AİHM kararını uygulamıyor. Figen Yüksekdağ’ın, Demirtaş’ın ve arkadaşlarımızın tutuklu olması yasadışı. Demokratik bir anayasa olmaz. Şahsa uygun anayasa olmaz. Demokratik anayasaya ihtiyaç vardır. Ama gökten zembille inmez. Yol temizliği yapılmalı. Gezi tutukluları gibi AYM’den faydalanması gerekir. Kayyum anayasaya aykırı. Cumhur İttifakının kabul ettiği ve anayasaya aykırı bir yasa. Seçme ve seçilme hakkını ortadan kaldırır. Bu atmosferde yeni bir anayasa fiilen imkansız.”
ÖMER ÇELİK’TEN TEPKİ
Hatimoğulları’nın açıklamalarına AKP Sözcüsü Ömer Çelik’ten yanıt geldi.
Çelik, Meclis’te 467 kabul oyuyla “yeni bir dönem” açıldığını belirterek Hatimoğulları’nın AKP ve hükümeti hedef alan sözlerini “haksız ve mesnetsiz” olarak nitelendirdi.
Çelik ayrıca Hatimoğulları’nın İsrail-Filistin meselesine ilişkin değerlendirmelerine de tepki gösterdi. Hatimoğulları’nın Netanyahu’nun açıklamalarını referans almasını eleştiren Çelik, bu yaklaşımın kabul edilemez olduğunu belirterek DEM Parti Eş Genel Başkanı’na sözlerini düzeltme çağrısı yaptı.
Odatv.com
