Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un resmî yazlık konutu Fort de Brégançon’da jet ski ve foil sörfü yaparken görüntülenmesi, Fransız solunun ve çevrecilerin tepkisini çekti. Muhalefet, görüntüleri “halktan kopukluk” ve elitizm eleştirilerinin yeni bir göstergesi olarak değerlendirdi.
Yeşiller Partisi lideri Marine Tondelier, Sosyalist Parti lideri Olivier Faure ve Komünist Senatör Pierre Ouzoulias, yangınlar ve iklim krizinin etkilerinin sürdüğü bir dönemde Cumhurbaşkanı’nın tatil görüntülerinin yanlış mesaj verdiğini savundu. Çevreci siyasetçi Sandrine Rousseau ise jet ski kullanımının fosil yakıt tüketimi ve karbon ayak izi nedeniyle Macron’un iklim politikalarına ilişkin söylemleriyle çeliştiğini dile getirdi.
‘ZENGİNLERİN BAŞKANI’
Macron’un görüntülerinin Bernard Arnault mülkiyetindeki Paris Match dergisinde yayımlanması da tartışmayı büyüttü. Fotoğraflar, Fransız muhalefetinin Macron’a yönelik “zenginlerin başkanı” eleştirilerini yeniden gündeme taşıdı.
JET SKİ TARTIŞMALARINA BİR YENİSİ EKLENMİŞ OLDU
Macron’un etrafını saran jet ski tartışması Türkiye ve dünya siyasetinde dönem dönem eleştirilerin kaynağı olarak öne çıktı. Macron, jet skiden çıkan tartışmanın son öznesi oldu.
Türkiye’de jet ski, siyaset gündeminde ilk olarak 1990’lı yıllarda Tansu Çiller ve eşi Özer Uçuran Çiller’in adının geçtiği TURBAN Marinası soruşturmasıyla öne çıkmıştı.
ÇİLLER ÖRNEĞİ
TBMM KİT ve Araştırma Komisyonu raporlarına yansıyan tespitlere göre, Özer Uçuran Çiller’in ortakları arasında bulunduğu Marsan Holding’e ait lüks yatların Kuşadası TURBAN Marinası’ndaki bakım, onarım ve liman hizmetleri bedelsiz gerçekleştirildi. Kamu kuruluşunun 84 bin 566 Alman Markı zarara uğratıldığı belirtilirken, marina bütçesinden satın alınan iki jet ski de Çiller ailesinin kullanımına sunuldu.
Bu durumun dönemin televizyon programlarında da hicvedilmesi olayın günümüze kadar taşınmasını sağladı.
CÜBBELİ AHMET TARTIŞMASI
“Cübbeli Ahmet” olarak da bilinen Ahmet Mahmut Ünlü, 2005 yılında Malta’nın La Valetta Limanı’nda jet ski kullanırken görüntülenmişti. 2006’da basına yansıyan fotoğrafların görülmesinin ardından Ünlü, “vaazlarında muhafazakâr söylemiyle öne çıkıp deniz kıyafetleriyle jet ski kullandığı” yönünde eleştirilmişti.
GÖKÇEK’İN BAŞINI AĞRITAN JET SKİ
Jet ski tartışmasının bir diğer adresi ise Ankara oldu.
31 Mart 2019 yerel seçimlerinin ardından Ankara Büyükşehir Belediyesi yönetiminin değişmesiyle belediye depoları ve ASKİ envanterinde yapılan incelemelerde jet ski tespit edildi. Denize kıyısı olmayan Ankara’nın belediye envanterinde jet ski bulunması tartışmanın fitilini ateşledi.
Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek ise söz konusu aracın 2010 yılında Ramazan etkinlikleri kapsamında gölet ve barajlarda yapılan gösteriler için ikinci el olarak satın alındığını savundu.
TBMM’DE JET SKİ TARTIŞMASI
Jet ski, 2009’da TBMM’deki vergi düzenlemeleri sırasında da gündeme gelmişti. Başbakanlık merkez teşkilatına alınacak taşıtlar için KDV ve ÖTV istisnası öngören düzenlemede jet ski ve lüks eğlence teknelerinin de kapsamda değerlendirilmesi muhalefetin tepkisine neden oldu. Lüks araçlara yönelik vergi muafiyetlerini eleştiren milletvekilleri geçmişteki Çiller olayına da atıf yaptı.
ÇİN’E JET SKİ RESTİ
Jet ski tartışması Filipinler’de de yaşanmıştı.
Rodrigo Duterte, 2016 seçim kampanyası sırasında Güney Çin Denizi’nde Çin’in hak iddia ettiği bölgelere jet ski ile gideceğini ve Filipin bayrağını dikeceğini söyledi.
Buna rağmen Duterte, iktidara geldikten sonra Çin ile ekonomik ve ticari ilişkileri geliştirmeye yöneldi ve bu vaadini geri plana itti. 2021’de yaptığı açıklamada ise jet ski vaadinin yalnızca bir “seçim propagandası şakası” olduğunu söyledi.
BREZİLYA’DA İKİNCİ MACRON VAKASI
Brezilya’da eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun jet ski görüntüleri de Macron’un fotoğrafları gibi doğal afet yönetimi üzerinden tepki çekti.
2021’in son günlerinde ve 2022’nin başında Bahia eyaletinde şiddetli yağışlar nedeniyle büyük bir sel felaketi yaşanmıştı. Nehirlerin taşması sonucu onlarca kişi hayatını kaybederken on binlerce kişi yerinden edildi. Olağanüstü hâl ilan edilmesine ve uluslararası yardım çağrıları yapılmasına rağmen Bolsonaro tatilini yarıda kesmedi ve Santa Catarina kıyılarında jet ski kullanırken görüntülendi.
Odatv.com
